بیمه بدنه و ماشین‌آلات کشتی (بیمه H&M)

کشتی یا شناور، مجموعه‌ای ارزشمند از سازه، موتور، تجهیزات فنی و سامانه‌های عملیاتی است که در معرض خطرات دریایی و خسارت‌های پرهزینه قرار دارد. بیمه بدنه و ماشین‌آلات کشتی یا بیمه H&M برای جبران خسارت‌های فیزیکی واردشده به بدنه و تجهیزات بیمه‌شده شناور طراحی می‌شود؛ البته فقط در حدود خطرات، کلوزها، سرمایه، فرانشیز و شرایطی که در بیمه‌نامه درج شده است.

مالکان و بهره‌برداران شناور می‌توانند با ثبت درخواست، مشخصات اولیه کشتی، نوع کاربری و محدوده تردد آن را برای بررسی کارشناسی ارسال کنند. پس از ارزیابی ریسک، شرایط قابل ارائه، مدارک تکمیلی و نرخ پیشنهادی اعلام می‌شود.

بیمه H&M چیست؟

H&M مخفف Hull and Machinery به معنای «بدنه و ماشین‌آلات» است. موضوع اصلی این بیمه‌نامه، منافع مالی بیمه‌گذار در بدنه، موتورخانه، ماشین‌آلات و تجهیزات شناوری است که مشخصات آن در بیمه‌نامه ثبت شده است.

در صورت وقوع حادثه‌ای که مطابق کلوز انتخاب‌شده تحت پوشش باشد، بیمه‌گر خسارت قابل پرداخت را پس از بررسی علت حادثه، میزان آسیب، ارزش بیمه‌شده، فرانشیز و سایر شرایط قرارداد محاسبه می‌کند. بنابراین، بیمه H&M را نباید پوششی نامحدود برای هر نوع خرابی یا هزینه شناور دانست. دامنه تعهد بیمه‌گر به متن بیمه‌نامه و پیوست‌های آن وابسته است.

بیمه بدنه و ماشین‌آلات کشتی برای چه شناورهایی مناسب است؟

این بیمه می‌تواند با بررسی بیمه‌گر برای انواع شناورها در نظر گرفته شود، از جمله:

• کشتی‌های باری، کانتینربر و فله‌بر؛
• نفتکش‌ها و شناورهای حمل فرآورده؛
• کشتی‌ها و شناورهای مسافری؛
• لنج‌ها و شناورهای تجاری؛
• یدک‌کش‌ها و شناورهای خدمات بندری؛
• شناورهای فراساحلی و پشتیبانی؛
• شناورهای صیادی؛
• قایق‌ها و شناورهای تفریحی؛
• شناورهای در حال ساخت، تعمیر یا بازسازی، با پوشش متناسب با مرحله فعالیت.

پذیرش هر شناور به عواملی مانند سن، وضعیت فنی، کاربری، پرچم، کلاس، سوابق خسارت و محدوده دریانوردی بستگی دارد. ممکن است برای برخی شناورها بازدید، گزارش کارشناسی یا شروط تکمیلی درخواست شود.

پوشش‌های بیمه بدنه و ماشین‌آلات کشتی

پوشش دقیق بیمه H&M براساس کلوز انتخابی و شرایط خصوصی بیمه‌نامه تعیین می‌شود. به همین دلیل، فهرست زیر باید به‌عنوان نمونه‌ای از خطرات قابل بررسی تلقی شود، نه تعهد قطعی همه بیمه‌نامه‌ها.

خسارت‌های فیزیکی واردشده به شناور

بسته به شرایط قرارداد، خسارت فیزیکی ناشی از خطراتی مانند آتش‌سوزی، انفجار، برخورد یا تصادم، به گل نشستن، زمین‌گیر شدن، غرق‌شدن، واژگونی، طوفان و برخی دیگر از حوادث دریایی می‌تواند تحت پوشش قرار گیرد.

موضوع بیمه ممکن است علاوه بر سازه اصلی و بدنه، ماشین‌آلات، موتور و تجهیزات ثابت شناور را نیز شامل شود؛ مشروط بر اینکه در ارزش‌گذاری و مشخصات بیمه‌نامه منظور شده باشند.

خسارت کلی و خسارت جزئی

یکی از مهم‌ترین تصمیم‌ها هنگام خرید بیمه H&M، انتخاب دامنه پوشش است. برخی شرایط فقط خسارت کلی شناور را پوشش می‌دهند؛ یعنی زمانی که شناور به‌طور کامل از بین رفته یا وضعیت آن طبق شرایط قرارداد در حکم خسارت کلی باشد. بعضی کلوزها دامنه گسترده‌تری دارند و خسارت‌های جزئی قابل پوشش را نیز در بر می‌گیرند.

این تفاوت بر نرخ و کارایی بیمه‌نامه اثر دارد. پوششی که فقط خسارت کلی را در نظر می‌گیرد، ممکن است هزینه تعمیر آسیب‌های جزئی را جبران نکند؛ بنابراین انتخاب نباید فقط براساس حق‌بیمه کمتر باشد.

هزینه نجات، زیان همگانی و مسئولیت تصادم

با توجه به کلوز بیمه‌نامه، هزینه‌های مرتبط با نجات شناور، سهم شناور از زیان همگانی و بخشی از مسئولیت ناشی از تصادم با شناور دیگر ممکن است قابل پوشش باشد.

میزان پوشش مسئولیت تصادم در همه قراردادها یکسان نیست و ممکن است بخشی از آن خارج از H&M باقی بماند. مسئولیت‌های گسترده‌تر مالک یا بهره‌بردار، مانند برخی خسارت‌های واردشده به اشخاص، بار، محیط‌زیست یا تأسیسات، باید در پوشش مسئولیت دریایی بررسی شوند.

تفاوت بیمه H&M با بیمه P&I و بیمه باربری

بیمه H&M بر خسارت فیزیکی واردشده به خود شناور و ماشین‌آلات بیمه‌شده تمرکز دارد. در مقابل، بیمه P&I برای بخش مهمی از مسئولیت‌های مالک یا بهره‌بردار در برابر اشخاص ثالث استفاده می‌شود. این مسئولیت‌ها می‌تواند بسته به قرارداد شامل موضوعاتی مانند خسارت به بار، آسیب‌های بدنی، آلودگی یا برخی هزینه‌ها و تعهدات دریایی باشد.

همچنین بیمه باربری دریایی، کالای در حال حمل را بیمه می‌کند، نه بدنه کشتی حامل آن را. در نتیجه، مالک شناور، صاحب کالا و متصدی حمل ممکن است به پوشش‌های متفاوتی نیاز داشته باشند.

برای بررسی مسئولیت‌های دریایی می‌توانید صفحه بیمه P&I را مطالعه کنید. وجود بیمه H&M به‌تنهایی به این معنا نیست که تمام مسئولیت‌های قانونی مالک یا بهره‌بردار نیز پوشش داده شده‌اند.

استثناها و محدودیت‌های بیمه H&M

استثناهای دقیق باید از متن کلوز و شرایط بیمه‌نامه خوانده شوند. با این حال، موارد زیر معمولاً نیازمند توجه ویژه‌اند و ممکن است خارج از پوشش باشند یا فقط با توافق جداگانه پذیرفته شوند:

• فرسودگی عادی، خوردگی تدریجی و استهلاک؛
• خسارت ناشی از نگهداری نامناسب یا ادامه فعالیت با نقص شناخته‌شده؛
• عیب ذاتی یا خرابی معمول قطعه، مطابق شرایط کلوز؛
• اقدام عمدی بیمه‌گذار یا اشخاصی که اعمال آن‌ها طبق قرارداد به بیمه‌گذار منتسب است؛
• فعالیت خارج از محدوده جغرافیایی یا کاربری ثبت‌شده؛
• اعلام نادرست ارزش، مشخصات، سوابق خسارت یا وضعیت فنی شناور؛
• جنگ، اعتصاب، توقیف، مصادره و برخی خطرات سیاسی، مگر با پوشش یا توافق جداگانه؛
• مسئولیت‌های مربوط به خدمه، مسافران، بار، آلودگی و اشخاص ثالث در مواردی که در H&M تعهد نشده‌اند؛
• خسارت‌های غیرمستقیم مانند توقف فعالیت یا از دست رفتن درآمد، مگر اینکه صراحتاً پوشش داده شده باشند.

وجود فرانشیز نیز به این معناست که بخشی از هر خسارت یا خسارت‌های مشمول، طبق بیمه‌نامه بر عهده بیمه‌گذار باقی می‌ماند. پیش از تأیید پیشنهاد، مبلغ یا درصد فرانشیز و نحوه اعمال آن را بررسی کنید.

بیمه شناور در دوره ساخت یا تعمیر

سازندگان، یاردهای تعمیراتی و تعمیرکنندگان شناور با ریسک‌هایی روبه‌رو هستند که همیشه با بیمه H&M یک شناور در حال بهره‌برداری یکسان نیست. مرحله ساخت، آب‌اندازی، آزمایش، جابه‌جایی در محوطه، عملیات تعمیر و مسئولیت در برابر مالک شناور می‌تواند به پوشش تخصصی و شرایط قراردادی متفاوت نیاز داشته باشد.

برای شناور در حال ساخت یا تعمیر باید نوع قرارداد، ارزش پروژه، محل عملیات، دوره آزمایش و مسئولیت طرف‌ها بررسی شود تا پوشش متناسب با پروژه پیشنهاد شود.

عوامل مؤثر بر قیمت بیمه H&M

برای بیمه بدنه و ماشین‌آلات کشتی معمولاً نمی‌توان بدون دریافت اطلاعات فنی، قیمت ثابتی اعلام کرد. مهم‌ترین عوامل مؤثر بر ارزیابی ریسک و حق‌بیمه عبارت‌اند از:

• نوع، کاربری، تناژ و ظرفیت شناور؛
• ارزش روز و سرمایه پیشنهادی برای بیمه؛
• سال ساخت، کشور سازنده و وضعیت فنی؛
• مشخصات موتور، ماشین‌آلات و تجهیزات اصلی؛
• پرچم، مالکیت، مدیریت و وضعیت رده‌بندی شناور؛
• محدوده جغرافیایی و مسیرهای تردد داخلی یا بین‌المللی؛
• نوع عملیات و در صورت ارتباط، نوع محموله قابل حمل؛
• سوابق حوادث و خسارت‌های سال‌های گذشته؛
• کیفیت نگهداری، تعمیرات و تجهیزات ایمنی؛
• کلوز انتخابی، دامنه پوشش، مدت بیمه و میزان فرانشیز؛
• نتیجه بازدید یا ارزیابی کارشناسی و شرایط بازار بیمه و بیمه اتکایی.

ارزش‌گذاری کمتر از ارزش واقعی ممکن است در محاسبه خسارت اثر بگذارد و ارزش‌گذاری غیرواقعی بالاتر نیز الزاماً باعث پرداخت بیشتر نمی‌شود. سرمایه بیمه‌شده باید با اسناد و ارزیابی قابل دفاع تعیین شود.

مدارک لازم برای بیمه بدنه کشتی

فهرست نهایی مدارک براساس نوع شناور، کاربری، سن، مسیر و پوشش درخواستی توسط کارشناس اعلام می‌شود. در بررسی اولیه ممکن است اطلاعات یا اسنادی مانند مشخصات ثبتی و مالکیتی شناور، گواهی‌های فنی و ایمنی، وضعیت رده‌بندی، ارزش شناور، مشخصات موتور و تجهیزات، محدوده تردد، سوابق تعمیرات و خسارت، تصاویر یا گزارش بازدید درخواست شود.

مراحل دریافت بیمه بدنه و ماشین‌آلات کشتی

1. ثبت درخواست: نام و نام خانوادگی، شماره تماس و توضیحات اولیه مربوط به شناور یا پروژه را در فرم وارد کنید.
2. تماس کارشناس: کارشناس برای دریافت مشخصات تکمیلی، نوع کاربری، محدوده تردد و پوشش موردنیاز با شما تماس می‌گیرد.
3. بررسی مدارک و ارزیابی ریسک: متناسب با شرایط شناور، مدارک لازم اعلام و در صورت نیاز بازدید یا ارزیابی فنی انجام می‌شود.
4. اعلام پیشنهاد بیمه: کلوز، پوشش‌ها، استثناها، سرمایه بیمه‌شده، فرانشیز، حق‌بیمه و سایر شرایط پیشنهادی ارائه می‌شود.
5. تأیید و صدور: پس از تأیید شرایط و انجام مراحل مالی، بیمه‌نامه صادر و نسخه الکترونیکی آن برای بیمه‌گذار ارسال می‌شود.

هنگام انتخاب بیمه‌نامه H&M به چه نکاتی توجه کنیم؟

پیش از خرید، فقط نرخ پیشنهادی را مقایسه نکنید. ابتدا مشخص کنید بیمه‌نامه خسارت کلی را پوشش می‌دهد یا خسارت‌های جزئی نیز در دامنه آن قرار دارند. محدوده تردد، نوع عملیات، فهرست تجهیزات، ارزش شناور، فرانشیز و استثناها باید با فعالیت واقعی تطابق داشته باشد.

تغییر مالکیت، پرچم، کلاس، کاربری، مسیر یا وضعیت فنی می‌تواند بر قرارداد اثر بگذارد و باید مطابق شرایط بیمه‌نامه اعلام شود. بیمه نیز جایگزین نگهداری ایمن و رعایت الزامات دریانوردی نیست.

اقدامات لازم پس از وقوع خسارت

پس از حادثه، ابتدا اقدامات ایمنی و معقول برای حفاظت از جان افراد، جلوگیری از گسترش خسارت و حفظ شناور انجام شود. سپس حادثه در مهلت مقرر بیمه‌نامه به بیمه‌گر یا مسیر اعلام‌شده اطلاع داده شود.

گزارش‌های دریایی یا بندری، تصاویر، گزارش فنی و برآورد تعمیر را حفظ کنید. جز در موارد اضطراری، پیش از تعمیر اساسی، اسقاط یا پذیرش مسئولیت با بیمه‌گر هماهنگ کنید. پرداخت خسارت پس از بررسی علت حادثه و شرایط بیمه‌نامه انجام می‌شود.

درخواست بیمه بدنه و ماشین‌آلات کشتی

برای بررسی شرایط بیمه H&M، فرم درخواست را با نام و نام خانوادگی، شماره تماس و توضیحات اولیه شناور تکمیل کنید. کارشناس پس از بررسی اطلاعات با شما تماس می‌گیرد و درباره مدارک، پوشش قابل ارائه، فرانشیز و مراحل صدور توضیح می‌دهد.