هزینههای درمان ممکن است از یک ویزیت و آزمایش ساده تا بستری، جراحی و خدمات تخصصی پزشکی متفاوت باشد. بیمههای پایه مانند تأمین اجتماعی و بیمه سلامت بخشی از این هزینهها را طبق ضوابط خود پوشش میدهند، اما در بسیاری از موارد تمام هزینه پرداختشده توسط بیمار جبران نمیشود.
بیمه درمان تکمیلی برای جبران بخشی از هزینههای درمانی مازاد، براساس شرایط بیمهنامه، سقف تعهدات و پوششهای انتخابشده استفاده میشود.
این بیمه میتواند برای یک فرد، اعضای خانواده یا کارکنان یک مجموعه تهیه شود و نوع پوشش و شرایط آن براساس طرح و شرکت بیمه متفاوت است.
بیمه درمان چیست؟
بیمه درمان نوعی بیمه اشخاص است که بیمهگر در چارچوب قرارداد، بخشی از هزینههای درمانی تحت پوشش بیمهشده را جبران میکند.
در ایران بخش مهمی از این خدمات در قالب بیمه درمان تکمیلی ارائه میشود. هدف از بیمه تکمیلی جایگزینکردن بیمه پایه نیست؛ بلکه معمولاً برای تکمیل پوشش هزینههایی استفاده میشود که بیمه پایه تمام یا بخشی از آنها را پرداخت نمیکند.
شرایط بیمههای درمان در ایران تحت مقررات بیمهای قرار دارد و جزئیات هر قرارداد نیز براساس شرایط بیمهنامه و طرح انتخابی تعیین میشود. آییننامه شماره ۹۹ شورای عالی بیمه یکی از مقررات اصلی این حوزه است.
بیمه پایه و بیمه درمان تکمیلی چه تفاوتی دارند؟
بیمه پایه مانند تأمین اجتماعی یا بیمه سلامت، خدمات درمانی را طبق قوانین و تعهدات مربوط به خود ارائه میکند.
بیمه تکمیلی در کنار بیمه پایه قرار میگیرد و میتواند بخشی از هزینههای مازاد مربوط به خدمات درمانی مشخصشده در قرارداد را جبران کند.
بنابراین داشتن بیمه تکمیلی به این معنا نیست که تمام هزینههای پزشکی بدون محدودیت پرداخت خواهند شد. هر بیمهنامه دارای شرایط، سقف تعهد، فرانشیز، استثناها و محدودیتهای مشخص است.
پیش از انتخاب بیمه درمان باید مشخص شود چه خدماتی برای شما اهمیت بیشتری دارند و شرایط طرح پیشنهادی تا چه اندازه با نیازتان هماهنگ است.
انواع بیمه درمان تکمیلی
بیمه درمان را میتوان براساس شرایط متقاضی به شکلهای مختلف دریافت کرد.
بیمه درمان تکمیلی انفرادی
بیمه تکمیلی انفرادی برای افرادی مناسب است که میخواهند بدون وابستگی به قرارداد درمانی محل کار، برای خود پوشش درمان تکمیلی تهیه کنند.
پوششها، شرایط پذیرش، محدودیت سنی، دوره انتظار، نحوه ارزیابی وضعیت سلامت و سایر شرایط میتواند بین شرکتها و طرحهای بیمه متفاوت باشد.
اگر بیمه درمان گروهی از محل کار ندارید یا به دنبال پوشش مستقلی هستید، بررسی بیمه تکمیلی انفرادی میتواند یکی از گزینهها باشد.
بیمه درمان تکمیلی خانواده
در بیمه تکمیلی خانواده، امکان درخواست پوشش درمان برای اعضای خانواده براساس شرایط طرح موردنظر وجود دارد.
این گزینه برای خانوادههایی مناسب است که میخواهند هزینههای احتمالی درمان اعضای خانواده را با یک برنامه بیمهای مدیریت کنند.
نوع پوشش موردنیاز یک خانواده میتواند براساس سن اعضا، سابقه استفاده از خدمات درمانی، نیاز به خدمات تخصصی و میزان پوشش مورد انتظار متفاوت باشد.
بیمه درمان تکمیلی گروهی و شرکتی
بیمه درمان گروهی معمولاً برای کارکنان شرکتها، سازمانها و مجموعهها ارائه میشود و در برخی قراردادها امکان اضافهشدن افراد تحت تکفل نیز براساس شرایط بیمهنامه وجود دارد.
در این نوع بیمه، شرایط قرارداد با توجه به مشخصات گروه، تعداد بیمهشدگان، پوششهای مورد درخواست و توافق میان بیمهگذار و شرکت بیمه تعیین میشود.
برای شرکتها، بیمه درمان تکمیلی علاوه بر پوشش بخشی از هزینههای پزشکی کارکنان، میتواند بخشی از بسته خدمات و مزایای رفاهی منابع انسانی باشد.

بیمه درمان تکمیلی چه هزینههایی را پوشش میدهد؟
پوشش دقیق بیمه درمان به شرکت بیمه و طرح انتخابی بستگی دارد. با این حال، در بسیاری از طرحها ممکن است برخی از گروههای هزینه زیر در قرارداد قرار گیرند:
- بستری و جراحی
- خدمات بیمارستانی
- جراحیهای تخصصی تحت پوشش
- آزمایشهای تشخیصی
- تصویربرداری پزشکی
- خدمات پاراکلینیکی
- ویزیت و خدمات پزشکی، در صورت پیشبینی در طرح
- دارو، مطابق شرایط قرارداد
- فیزیوتراپی و برخی خدمات توانبخشی
- دندانپزشکی در طرحهای دارای این پوشش
- خدمات مرتبط با بینایی مانند عینک، در صورت وجود پوشش
- هزینههای مربوط به زایمان، در طرحهای دارای این تعهد
- برخی خدمات تشخیصی و درمانی تخصصی
وجود نام یک خدمت در دسته پوششها بهتنهایی به معنای پرداخت کامل هزینه آن نیست. هر پوشش میتواند سقف تعهد، فرانشیز، دوره انتظار یا شرایط استفاده مخصوص به خود داشته باشد.

سقف تعهدات، فرانشیز و دوره انتظار یعنی چه؟
سه اصطلاح در مقایسه بیمههای درمان اهمیت زیادی دارند.
سقف تعهد حداکثر میزان تعهد بیمهگر برای یک پوشش براساس شرایط قرارداد است. برای مثال ممکن است سقف خدمات بستری با دندانپزشکی متفاوت باشد.
فرانشیز بخشی از هزینه خسارت است که طبق قرارداد بر عهده بیمهشده باقی میماند.
دوره انتظار نیز مدت زمانی است که در برخی پوششها از زمان شروع بیمه باید سپری شود تا امکان استفاده از آن پوشش ایجاد شود.
میزان این موارد برای تمام بیمهنامهها یکسان نیست. بنابراین مقایسه بیمههای درمان صرفاً براساس قیمت میتواند گمراهکننده باشد.
چه مواردی ممکن است تحت پوشش بیمه درمان نباشند؟
بیمه درمان نیز مانند سایر بیمهنامهها دارای استثناها و محدودیتهایی است.
برخی خدمات ممکن است اصولاً خارج از پوشش باشند و برخی دیگر فقط در صورت درج در قرارداد یا رعایت شرایط خاص قابل جبران باشند.
برای نمونه، برخی اعمال صرفاً زیبایی، خدمات فاقد جنبه درمانی یا هزینههایی که در شرایط بیمهنامه استثنا شدهاند ممکن است قابل پرداخت نباشند. در مقررات و شرایط بیمههای درمان نیز برای برخی موارد استثناهایی پیشبینی شده است.
شرایط مرتبط با بیماریهای قبلی، وضعیت سلامت بیمهشده و خدمات خاص نیز میتواند براساس نوع بیمه و فرآیند ارزیابی شرکت بیمه متفاوت باشد.
به همین دلیل بهتر است قبل از خرید، بخش «استثناها» و «شرایط استفاده از پوششها» را به همان اندازه فهرست پوششها بررسی کنید.
شرایط دریافت بیمه درمان
شرایط دریافت بیمه تکمیلی برای بیمه انفرادی، خانوادگی و گروهی یکسان نیست.
شرکت بیمه ممکن است براساس نوع طرح، اطلاعاتی مانند سن بیمهشده، تعداد افراد، وضعیت بیمه پایه، اطلاعات مربوط به سلامت یا مشخصات کارکنان مجموعه را بررسی کند.
در برخی طرحها تکمیل پرسشنامه سلامت یا بررسی شرایط متقاضی نیز ممکن است بخشی از فرایند باشد.
برای بیمه گروهی، اطلاعات مجموعه و کارکنان مورد بیمه نیز در تعیین شرایط قرارداد مؤثر است.
مدارک موردنیاز برای بیمه درمان
مدارک دقیق براساس نوع بیمه و شرکت بیمه مشخص میشود، اما بهطور کلی ممکن است اطلاعات و مدارک هویتی بیمهگذار و بیمهشدگان، اطلاعات بیمه پایه و اطلاعات موردنیاز برای بررسی درخواست لازم باشد.
در بیمههای گروهی نیز معمولاً اطلاعات شرکت و فهرست افراد متقاضی پوشش موردنیاز است.
پس از ثبت درخواست، کارشناس براساس نوع بیمه و طرح موردنظر، مدارک دقیق موردنیاز را اعلام میکند.
چگونه از بیمه درمان استفاده کنیم؟
روش استفاده از پوشش درمان ممکن است براساس شرکت بیمه، نوع مرکز درمانی و قرارداد متفاوت باشد.
مراجعه به مراکز درمانی طرف قرارداد
شرکتهای بیمه معمولاً با مجموعهای از بیمارستانها، درمانگاهها، آزمایشگاهها و سایر مراکز درمانی قرارداد دارند.
در صورت مراجعه به مرکز طرف قرارداد، فرایند استفاده از بیمه میتواند براساس سازوکار شرکت بیمه و مرکز درمانی انجام شود.
شبکه مراکز درمانی یکی از موارد مهمی است که بهتر است قبل از انتخاب بیمه بررسی کنید؛ شرکتهای بیمه فهرست مراکز طرف قرارداد خود را منتشر میکنند. برای نمونه، شرکت بیمه ملت نیز فهرست مراکز درمانی طرف قرارداد و خدمات مرتبط با معرفینامه درمان را ارائه میکند.
دریافت خسارت از مراکز غیرطرف قرارداد
اگر به مرکز غیرطرف قرارداد مراجعه شود، بسته به شرایط بیمهنامه ممکن است لازم باشد هزینه ابتدا توسط بیمهشده پرداخت و سپس مدارک پزشکی و مالی برای بررسی خسارت ارائه شود.
نوع مدارک، مهلت ارائه و میزان هزینه قابل جبران براساس شرایط بیمهنامه تعیین میشود.
هزینه بیمه درمان چگونه تعیین میشود؟
برای بیمه درمان نمیتوان یک قیمت ثابت برای همه افراد یا شرکتها در نظر گرفت.
حقبیمه میتواند تحت تأثیر مجموعهای از عوامل قرار گیرد، از جمله:
- نوع بیمه؛ انفرادی، خانواده یا گروهی
- تعداد بیمهشدگان
- سن افراد
- پوششهای انتخابشده
- سقف تعهدات
- میزان فرانشیز
- شرایط و ضوابط طرح
- وضعیت و ترکیب گروه در قراردادهای شرکتی
- شرایط ارزیابی ریسک توسط بیمهگر
به همین دلیل برای مقایسه صحیح، بهتر است چند طرح با پوشش مشابه بررسی شوند و صرفاً مبلغ حقبیمه معیار تصمیمگیری نباشد.
هنگام انتخاب بیمه درمان به چه نکاتی توجه کنیم؟
قبل از انتخاب بیمه درمان، ابتدا مشخص کنید چه خدماتی برای شما اهمیت بیشتری دارند.
اگر احتمال استفاده از خدمات بیمارستانی برایتان مهمتر است، سقف پوشش بستری را بررسی کنید. اگر خانواده هستید، شرایط پوشش اعضای خانواده، دورههای انتظار و پوششهایی مانند زایمان، دندانپزشکی یا خدمات تشخیصی میتواند اهمیت بیشتری داشته باشد.
برای شرکتها نیز علاوه بر قیمت، شبکه مراکز درمانی، فرایند استفاده کارکنان از خدمات، نحوه رسیدگی به خسارت و سطح تعهدات اهمیت دارد.
همچنین حتماً این موارد را بررسی کنید:
- سقف هر پوشش چقدر است؟
- فرانشیز چگونه محاسبه میشود؟
- کدام پوششها دوره انتظار دارند؟
- چه خدماتی استثنا شدهاند؟
- شبکه مراکز طرف قرارداد تا چه اندازه با محل زندگی یا کار شما متناسب است؟
- برای دریافت خسارت چه مدارکی لازم است؟
اشتباهات رایج هنگام انتخاب بیمه تکمیلی
یکی از رایجترین اشتباهات، انتخاب بیمه صرفاً براساس کمترین حقبیمه است. طرح ارزانتر لزوماً برای نیازهای درمانی شما مناسبتر نیست.
نادیدهگرفتن سقف تعهدات نیز میتواند باعث برداشت اشتباه از میزان پوشش شود.
اشتباه دیگر این است که کاربر تصور کند عبارت «تحت پوشش» یعنی تمام هزینه آن خدمت توسط شرکت بیمه پرداخت خواهد شد؛ در حالی که سقف تعهد، فرانشیز، تعرفه قابل قبول و سایر شرایط قرارداد میتوانند بر مبلغ قابل پرداخت اثر بگذارند.
ندیدن استثناها و دورههای انتظار قبل از خرید نیز از مواردی است که بهتر است از آن جلوگیری شود.

چگونه برای بیمه درمان درخواست ثبت کنیم؟
برای دریافت بیمه درمان ابتدا فرم درخواست را تکمیل کنید.
اطلاعات اولیه شامل نام و نام خانوادگی، شماره تماس و توضیحات درخواست است. اگر برای خانواده یا شرکت درخواست ثبت میکنید، میتوانید در بخش توضیحات تعداد تقریبی افراد موردنظر را نیز درج کنید.
پس از ثبت فرم، کارشناس با شما تماس میگیرد و براساس نوع درخواست، درباره گزینههای موجود، پوششها، شرایط و مدارک موردنیاز راهنمایی ارائه میکند.
پس از انتخاب طرح و تکمیل اطلاعات و مدارک لازم، درخواست برای بررسی و طی مراحل صدور بیمهنامه انجام میشود.